Disleksija predstavlja značajno neslaganje u učenju čitanja između onog što dete pokazuje i onog što se očekuje za njegov mentalni uzrast. Dete ima teškoće u učenju čitanja pored normalne inteligencije, urednog vida i sluha, dobre motivacije i pravilne obuke.
Mogući uzroci disleksije su minimalne moždane disfunkcije, zaostajanje u sazrevanju, leva ili obostrana lateralizovanost itd. Postoji usporena moždana maturacija koja usporava zrenje sposobnosti bitnih za čitanje.
Smetnje u čitanju su obično povezane sa smetnjama u pisanju. Mogu se javiti i teškoće u orjentaciji u prostoru.
Deca sa disleksijom čine uvek iste karakteristične pogreške, za razliku od dece koja imaju nesavladanu tehniku čitanja koja prave početničke greške u čitanju.

Ispoljavaju sledeće simptome:
- brzina čitanja je suviše spora za uzrast
- nemogućnost dovođenja u vezu štampanog i pisanog slova
- nemogućnost razlikovanja konsonanata sličnih po obliku i zvučnosti
- nemogućnost povezivanja slova u reč
- zamena vokala u reči, konsonanata
- nerazumevanje pročitanog teksta ili delimično nerazumevanje
- dodavanje vokala, konsonanata, izostavljanje, pogađanje dužih reči
- premeštanje redosleda slova i slogova u reči
- nepoštovanje ortografskih pravila i znakova interpunkcije
Poremećaji čitanja, pisanja i računanja
Disleksija, disortografija, disgrafija i diskalkulija
Osim ovih karakteristika, deca sa disleksijom su vrlo nesigurna pri čitanju, brzo zaboravljaju naučeno, imaju mali fond reči, lako im se odvlači pažnja od onog što čitaju, teško savladavaju strani jezik i može doći do povlačenja, izbegavanja aktivnosti vezane za čitanje i gubitka motivacije.
Za ispitivanje disleksije koriste se odgovarajući testovi. Da bi se postavila dijagnoza disleksije sposobnosti čitanja moraju biti bar 18 meseci ispod očekivanog za uzrast, što bi značilo da se dijagnoza disleksije ne postavlja pre početka trećeg razreda. Već kod predškolske dece možemo uočiti znakove da dete može imati teškoća u čitanju i pisanju, kao što su nemogućnost fonemske analize i sinteze-rastavljanje reči na glasove i sastavljanje glasova u reč, razvojna disfazija koja nije adekvatno tretirana itd. Zbog toga je važno raditi na razvoju predčitačkih veština kako bismo prevenirali kasnije poremećaje čitanja i pisanja.
Tretman podrazumeva opšte o specifične vežbe reedukacije psihomotorike i klasični logopedski tretman. Neophodno je motivisati dete za savladavanje problema, kao i vežbati u kućnim uslovima pored rada sa logopedom. Učitelj treba biti upoznat sa problemom deteta kako bi se mogao pravilno postaviti i pomoći u savladavanju istog.

Disgrafija je poremećen, nedograđen ili izmenjen rukopis. Ukazuje na problem organizovanja psihomotorike i razvijenost tj. nedograđenost melokinetičke i konstruktivne praksije.
Postoji više oblika disgrafije:
- auditivne - nastaju zbog nerazvijenog fonemskog sluha, pored normalnog fiziološkog sluha. Npr. ne razlikuju slične glasove č-ć, dž-đ itd.
- vizuelne - nastaju zbog izmenjene vizuelne percepcije i prostorne orjentacije. Nedovoljno uočavaju slova slična po obliku, pogrešno oblikuju slova, pišu slova ogledalski.
- jezičke - nastaju kao posledica patološki nerazvijenog govora, npr. kod nelečene disfazije
- grafomotorne - loša organizacija grafomotornog niza u prostoru i neusklađena psihomotorna organizovanost
Disgrafičan rukopis je u celini neuredan, loše postavljen na papiru, niz gubi pravac. Slova su umrljana, podebljana, loše oblikovana, bez pravilnih proporcija. Ova deca imaju neujednačen tonus mišića, lošu izdiferenciranost motorike prstiju i prisustvo sinkinezija.
U tretmanu se rade različite vežbe, grafomotorne, predvežbe pisanja, vežbe percepcije slova, kopiranje, prepisivanje slova, konstrukcija slova, fonemsko-kinestetičko-motorne vežbe.

Disortografija predstavlja nemogućnost savladavanja gramatičkih i sintaksičkih oblika pisanog govora. Tipovi grešaka su isti kao kod disleksičnog čitanja. Predstavlja problem govorenja i zahvata gnostičke sposobnosti. Obično prati disleksiju. Ova deca obično su nespretna u finoj motorici, nezainteresovana za crtanje i pisanje.
Kako bi se prevenirao nastanak smetnji čitanja i pisanja, veoma je važno početi sa predčitačkim i predpisačkim veštinama, posebno kod dece koja imaju usporen govorno-jezički razvoj i kasno su progovorila, deca koja imaju brojne artikulacijske teškoće, agramatičan govor i nerazvijenu fonološku analizu i sintezu.

Diskalkulija predstavlja teškoće u usvajanju matematičkih sposobnosti, matematičkih operacija i shvatanja brojčanih odnosa. Otežano je savladavanje računskih radnji, posebno u okviru složenih matematičkih operacija.
Tretman podrazumeva relaksaciju, vežbe koordinacije pokreta, lateralizaciju i orjentaciju u prostoru, vežbe vizuelne percepcije i auditivne diskriminacije.
?
ALL RIGHTS RESERVED
©
LOPSI 2014-2016
Ovaj sajt je proizvod i isključivo vlasništvo LOPSI centra.
064 585 27 21
065 560 65 68

office@lopsi.rs